Najlepsze pozycje do karmienia piersią to takie, które dają mamie jak największy komfort i pozwalają dziecku dobrze złapać pierś, tak by mogło spokojnie i skutecznie ssać. Wybór wygodnego ułożenia zależy od wielu rzeczy: stanu zdrowia mamy po porodzie, wielkości piersi, wieku dziecka, a nawet pory dnia. Nie ma jednej, idealnej pozycji dla wszystkich. Najlepiej próbować różnych ułożeń i obserwować, w jakiej pozycji w danym momencie najłatwiej karmić i budować bliskość z dzieckiem.
Karmienie piersią to umiejętność, której trzeba się nauczyć i która wymaga czasu. W pierwszych tygodniach odpowiednia pozycja bardzo pomaga młodej mamie uwierzyć w siebie. Dobrze dobrane ułożenie nie tylko zmniejsza ból brodawek, ale także ogranicza ryzyko zastoju pokarmu i sprawia, że karmienie jest chwilą spokoju, a nie źródłem napięcia.
Czym są najlepsze pozycje do karmienia piersią?
Dlaczego wybór pozycji przy karmieniu piersią ma znaczenie?
Pozycja w czasie karmienia to nie tylko wygoda. Ma ona bezpośredni wpływ na to, jak dziecko ssie pierś. Przy dobrym ułożeniu twarz dziecka jest na odpowiedniej wysokości, dzięki czemu może szeroko otworzyć usta i objąć nie tylko brodawkę, ale też część otoczki. Wtedy karmienie jest zwykle bezbolesne dla mamy, a dziecko je spokojnie i nie musi „walczyć” o utrzymanie piersi w buzi.
Jeśli chodzi o mamę, nieprawidłowa postawa przy karmieniu może prowadzić do przewlekłego bólu pleców, karku i ramion. Wiele kobiet, zwłaszcza na początku karmienia, pochyla się nad dzieckiem, co szybko obciąża kręgosłup. Dobra pozycja to taka, w której to dziecko jest przystawiane do piersi, a nie pierś do dziecka. Pozwala to mamie siedzieć lub leżeć w naturalnej, wygodnej pozycji i nie napinać mięśni.
Korzyści z właściwej pozycji dla mamy i dziecka
Dobre ułożenie pomaga lepiej opróżniać pierś. Zmieniając pozycje w ciągu dnia, mama może doprowadzić do tego, że mleko jest pobierane z różnych miejsc w piersi, co zmniejsza ryzyko zastoju i zapalenia. Dla dziecka stabilna pozycja oznacza spokojniejsze ssanie, mniej połykanego powietrza, a w efekcie rzadsze kolki i ulewania.
Jest też ważny aspekt emocjonalny. Gdy mamie jest wygodnie i nie czuje bólu, jej organizm łatwiej wydziela oksytocynę – hormon odpowiedzialny za wypływ pokarmu i wzmacnianie więzi z dzieckiem. Spokojna, zrelaksowana mama to zwykle spokojniejsze dziecko, a karmienie staje się przyjemnym rytuałem, który umacnia bliskość.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze pozycji do karmienia?
Wygoda mamy a skuteczność ssania
Podstawowa zasada: mama powinna móc pozostać w danej pozycji bez zmiany ułożenia przez kilkadziesiąt minut. Karmienie noworodka często trwa długo, dlatego dobrze jest zadbać o wygodne podparcie dla pleców, rąk i nóg. Jeśli ciało mamy jest spięte, łatwiej pojawia się stres, który może hamować wypływ mleka. Przed przystawieniem dziecka warto sprawdzić, czy ramiona są rozluźnione, a plecy dobrze podparte.
Skuteczność ssania zależy też od tego, jak pewnie leży dziecko. Maluch nie powinien wykręcać szyi ani obracać główki, żeby złapać pierś. Ucho, ramię i biodro dziecka powinny być w jednej linii. Dzięki temu przełykanie mleka jest bezpieczne i naturalne. Gdy mamie jest wygodnie, łatwiej trzyma dziecko stabilnie, a ono czuje się bezpiecznie i je spokojniej.
Czynniki wpływające na wybór pozycji (poród, laktacja, anatomia dziecka)
Rodzaj porodu często wpływa na to, jakie pozycje są na początku najwygodniejsze. Kobiety po cesarskim cięciu zwykle unikają klasycznej pozycji siedzącej, bo dziecko uciska wtedy bliznę. Częściej wybierają pozycję spod pachy lub karmienie na leżąco. Po porodzie siłami natury, zwłaszcza przy nacięciu krocza, dla wielu mam najwygodniejsze jest karmienie na boku, bo nie trzeba siedzieć na bolesnych okolicach.
Znaczenie ma też budowa ciała. Mamy z dużym biustem często lubią pozycję futbolową, bo łatwiej im widzieć, jak dziecko chwyta pierś i lepiej kontrolować ułożenie. Ważny jest również stan dziecka – niemowlęta z obniżonym napięciem mięśniowym lub problemami z wędzidełkiem języka mogą potrzebować specjalnych sposobów podtrzymywania, np. chwytu tancerza, który pomaga ustabilizować żuchwę w trakcie ssania.
Jakie wsparcie pomaga utrzymać wygodną pozycję podczas karmienia?
Rola poduszek do karmienia i akcesoriów
Poduszki do karmienia typu „rogal” lub „fasolka” są jednym z najpraktyczniejszych dodatków przy karmieniu piersią. Odciążają ramiona i kark, „podtrzymując” dziecko na odpowiedniej wysokości. Dzięki nim mama może swobodniej używać rąk – poprawić pierś w buzi dziecka, pogładzić je czy trzymać kubek z wodą. Ważne, by poduszka była dość twarda i nie zapadała się zbyt mocno pod ciężarem dziecka, bo może to powodować wysuwanie się piersi z ust malucha.
Nie trzeba jednak mieć specjalnej poduszki, żeby było wygodnie. Sprawdzą się też zwykłe jaśki pod łokcie, zwinięty koc pod plecy czy mały stołek pod stopy. Podnóżek przydaje się szczególnie w pozycji siedzącej, bo uniesione kolana ułatwiają ułożenie dziecka na kolanach mamy bez konieczności pochylania się.
Wpływ otoczenia oraz postawy ciała
Miejsce, w którym karmimy, ma duży wpływ na wygodę i postawę ciała. Dobrze sprawdzi się miękki fotel z podłokietnikami, łóżko z kilkoma poduszkami albo wygodny kąt na kanapie. Warto przygotować sobie wszystko wcześniej: wodę, telefon, pieluszkę tetrową, chusteczki. Sięganie po coś w trakcie karmienia często kończy się utratą dobrego przystawienia i napięciem w ciele.
Dobrze jest co jakiś czas „przeskanować” ciało i sprawdzić, czy nie zaciskamy zębów, nie podnosimy barków i nie wyginamy się w nienaturalny sposób. Pomaga spokojny, równy oddech. Taki oddech uspokaja nie tylko mamę, ale też dziecko, które wyczuwa napięcie dorosłego. Dzięki temu karmienie przebiega spokojniej.
Najpopularniejsze pozycje do karmienia piersią
Pozycja klasyczna (kołyska)
To najbardziej znana pozycja. Dziecko leży na boku, brzuchem przytulone do brzucha mamy. Główka spoczywa w zgięciu jej łokcia, a przedramię podtrzymuje plecy maluszka. Ta pozycja dobrze sprawdza się poza domem, bo nie wymaga dodatkowych akcesoriów. W domu można podłożyć pod rękę poduszkę, żeby zmniejszyć napięcie w barku.
Pozycja krzyżowa (skrzyżowana kołyska)
Wygląda podobnie do klasycznej, ale dziecko trzymane jest ręką przeciwną do piersi, z której pije. Dłoń mamy podtrzymuje główkę od tyłu, mniej więcej na wysokości karku i uszu. Daje to mamie dużą kontrolę nad tym, jak dziecko chwyta pierś. Ta pozycja jest szczególnie polecana dla noworodków, które dopiero uczą się ssania.
Pozycja spod pachy (futbolowa/rugby)
W tej pozycji dziecko leży wzdłuż boku mamy, z nóżkami skierowanymi do tyłu, w stronę jej pleców. Główkę malucha mama trzyma dłonią, a jego ciało spoczywa na poduszce ułożonej przy biodrze. To bardzo dobry wybór dla kobiet po cesarskim cięciu, dla mam z większym biustem, a także przy zastojach w bocznych częściach piersi.
Pozycja leżąca na boku
To często ulubiona pozycja podczas nocnych karmień. Mama i dziecko leżą na boku, twarzami do siebie. Mama może oprzeć głowę na poduszce, a dziecko ma pierś na wysokości ust. Taka pozycja pozwala mamie odpocząć i jednocześnie nakarmić niemowlę. Plecy dziecka warto podeprzeć zwiniętym kocykiem, żeby nie odsuwało się do tyłu.
Pozycja półleżąca lub leżąca na wznak
Bywa nazywana karmieniem biologicznym. Mama leży na plecach lub półleży, oparta o poduszki, a dziecko leży na jej klatce piersiowej – wzdłuż lub lekko po skosie. Dziecko samo szuka piersi, a grawitacja pomaga mu utrzymać wygodne ułożenie. Tę pozycję poleca się zwłaszcza wtedy, gdy mleko wypływa bardzo szybko i dziecko ma tendencję do krztuszenia się.
Pozycja wyprostowana (koala)
Dziecko siedzi okrakiem na udzie lub biodrze mamy, brzuchem przytulone do jej tułowia. Mama podtrzymuje jego plecy i główkę. Ta pozycja jest dobra dla starszych niemowląt, które już lepiej trzymają głowę i potrafią siedzieć z podparciem. Sprawdza się też u dzieci z refluksem czy częstymi infekcjami ucha, bo dziecko ssie w bardziej pionowej pozycji.
Chwyt tancerza
To odmiana pozycji krzyżowej. Mama jedną dłonią podtrzymuje pierś od spodu w kształcie litery „U”, a kciukiem i palcem wskazującym tej samej ręki delikatnie obejmuje policzki dziecka i podpiera żuchwę. Główkę malucha stabilizuje druga ręka lub przedramię. Ten sposób trzymania przydaje się przy dzieciach, które mają problem z utrzymaniem piersi w buzi lub mają słabsze napięcie mięśniowe.
Pozycje do karmienia piersią w wyjątkowych sytuacjach
Karmienie po cesarskim cięciu
Po cesarskim cięciu okolice brzucha są bardzo wrażliwe, dlatego ważne jest, by nie uciskać rany. Pozycja spod pachy dobrze się tu sprawdza, bo dziecko leży z boku, z dala od brzucha. Inną możliwością jest karmienie na boku, jeśli mama ma pomoc przy ułożeniu dziecka, lub pozycja półleżąca, gdzie dziecko leży wysoko na klatce piersiowej, a nie na podbrzuszu.
W pierwszych dniach po operacji warto poprosić partnera lub personel szpitala o pomoc w ułożeniu poduszek i podawaniu dziecka. Zmniejszenie bólu i wygodna pozycja pomagają w pobudzeniu laktacji, która po cesarskim cięciu czasem rusza odrobinę później.
Pozycje do karmienia bliźniąt
Karmienie bliźniąt jednocześnie wymaga organizacji, ale oszczędza dużo czasu. Najczęściej wybieraną opcją jest podwójna pozycja spod pachy – każde dziecko leży po innej stronie mamy, nóżkami do tyłu. Można też połączyć różne pozycje, np. jedno dziecko w kołysce, drugie spod pachy. W takiej sytuacji bardzo ważne jest dobre podparcie i odpowiednia liczba poduszek.
Wspólne karmienie bliźniąt pomaga im zgrać rytm jedzenia i snu, co później ułatwia funkcjonowanie całej rodziny. Bardzo przydatna bywa specjalna, szeroka poduszka dla mam bliźniąt, która otacza talię i tworzy wygodną „półkę” dla obojga dzieci.
Karmienie w chuście lub nosidle
Dla mam, które chcą mieć wolne ręce – bo mają starsze dziecko lub dużo obowiązków – karmienie w chuście może być dużą pomocą. Wymaga to poluzowania wiązania lub regulacji nosidła tak, aby dziecko znalazło się na wysokości piersi. Dzięki temu można karmić podczas spaceru, stania w kolejce czy robienia lekkich prac domowych.
Trzeba jednak zawsze dbać o bezpieczeństwo: twarz dziecka musi być widoczna, nos i usta odkryte, a broda nie może być mocno przyciśnięta do klatki piersiowej. Po zakończeniu karmienia dziecko powinno wrócić do wyższej, pionowej pozycji, dobrze dociągniętej pasami lub materiałem chusty.
Karmienie w nocy i po porodzie siłami natury
W nocy najwygodniejsze bywają pozycje leżące, zwłaszcza leżenie na boku. Mama może wtedy odpoczywać, a po karmieniu szybciej wrócić do snu. Po porodzie naturalnym, jeśli pojawiły się otarcia czy nacięcie krocza, siedzenie może być bolesne, dlatego karmienie na leżąco często jest wtedy najlepszym wyborem – nie obciąża krocza i sprzyja gojeniu.
Dobrze jest przygotować przy łóżku lampkę z ciepłym, przyciemnionym światłem. Nie rozbudza ono tak jak mocne, białe światło. Pozycje leżące bardzo sprzyjają też kontaktowi „skóra do skóry”, który szczególnie w pierwszych tygodniach po porodzie świetnie wpływa na dziecko i mamę.
Jak prawidłowo przystawić dziecko do piersi w wybranej pozycji?
Sygnały prawidłowego przystawienia
Niezależnie od pozycji, kilka oznak świadczy o tym, że dziecko jest dobrze przystawione. Usta malucha są szeroko otwarte, dolna i górna warga wywinięte na zewnątrz. Dziecko ma w buzi nie tylko brodawkę, ale też część otoczki. Nos i broda delikatnie dotykają piersi lub są bardzo blisko niej, bez zasłaniania dróg oddechowych. Mama słyszy spokojne przełykanie, a nie głośne cmokanie.
Bardzo ważny jest brak bólu. Na początku karmienia mama może czuć krótkie „zassanie”, ale potem pierś nie powinna boleć. Jeśli pojawia się kłucie, szczypanie lub wrażenie „gryzienia”, trzeba delikatnie przerwać ssanie (przez włożenie czystego palca w kącik ust dziecka) i spróbować przystawić je jeszcze raz, szukając głębszego chwytu.
Najczęstsze błędy i sposoby ich uniknięcia
Jednym z typowych błędów jest podawanie piersi dziecku, które nie otworzyło jeszcze szeroko buzi. Wtedy maluch łapie głównie samą brodawkę, co szybko prowadzi do bolesnych ran. Lepiej najpierw połaskotać brodawką górną wargę lub miejsce pod noskiem, poczekać na szerokie otwarcie ust i dopiero wtedy przyciągnąć dziecko do piersi.
Drugi częsty problem to słabe podparcie ciała dziecka. Jeśli maluch „zwisa” lub musi napinać mięśnie, żeby utrzymać pozycję, trudniej mu skupić się na ssaniu. Warto zadbać o podparcie całego ciała – główki, pleców, pupy i nóg. Trzeba też uważać, by nie przyciskać główki dziecka zbyt mocno do piersi. Dziecko powinno mieć możliwość lekko się odchylić, jeśli potrzebuje nabrać powietrza lub przełknąć mleko.
Najczęściej zadawane pytania o pozycje do karmienia piersią
Czy pozycja wpływa na ilość wypijanego mleka?
Tak, pozycja ma na to wpływ. Od niej zależy głębokość uchwycenia piersi przez dziecko, a to decyduje o tym, jak dobrze maluch pobudza wypływ mleka i jak skutecznie opróżnia pierś. W nieodpowiedniej pozycji dziecko może szybko się męczyć, pić tylko pierwszą, bardziej wodnistą część mleka i w efekcie szybciej robić się głodne.
Niektóre pozycje, np. leżenie na wznak, mogą też spowalniać bardzo silny wypływ mleka. Dla dzieci, które łatwo się krztuszą, jest to duża pomoc – piją spokojniej, mogą wypić większą porcję bez stresu. Zmienianie pozycji i dbanie o prawidłowe przystawienie to prosty sposób, by dziecko najadło się do syta.
Jak często zmieniać pozycję podczas karmienia?
Nie ma jednej zasady. Dobrym rozwiązaniem jest korzystanie z kilku pozycji w ciągu dnia. Na przykład rano, kiedy piersi są pełniejsze, można wybrać pozycję spod pachy, by dobrze opróżnić boczne partie. W ciągu dnia wygodna może być kołyska, która sprzyja kontaktowi wzrokowemu i zabawie z dzieckiem, a wieczorem i w nocy – pozycje leżące, które ułatwiają zasypianie.
Jeśli jednak mama i dziecko mają jedną ulubioną pozycję, w której obojgu jest wygodnie, nie trzeba jej zmieniać na siłę przy każdym karmieniu. Dobrze jest po prostu znać inne opcje, by móc z nich skorzystać np. w podróży, przy bólu pleców czy przy zastoju w określonym miejscu w piersi.
Co robić, gdy karmienie w wybranej poziom sprawia trudność?
Jeśli dana pozycja mimo prób nadal jest niewygodna albo coś „nie działa”, warto na jakiś czas ją odpuścić. Dziecko szybko rośnie, zmienia się też jego napięcie mięśni i sposób poruszania, więc to, co dziś wydaje się trudne, za kilka tygodni może okazać się bardzo proste. Czasami przyczyną problemów jest też napięcie w ciele dziecka – wtedy dobrze jest skonsultować się z fizjoterapeutą dziecięcym.
Dobrym pomysłem jest spotkanie z doradcą laktacyjnym. Taka osoba może spojrzeć z boku, pokazać drobne poprawki w ułożeniu dziecka, ramion mamy czy kąta przystawienia. Często kilka małych zmian przynosi dużą ulgę. Karmienie piersią to umiejętność, której uczą się obie strony – zarówno mama, jak i dziecko.
Na drodze do wygodnego karmienia piersią pomaga próbowanie różnych pozycji i uważne słuchanie własnego ciała. Oprócz techniki ważny jest też bliski kontakt „skóra do skóry”, który można wprowadzać niemal w każdej pozycji. Taki kontakt sprzyja wydzielaniu hormonów szczęścia, pomaga dziecku utrzymać odpowiednią temperaturę i spokojniejszy rytm serca. Jeśli zmagasz się z bólem brodawek, po karmieniu w dowolnej pozycji możesz rozsmarować na nich kroplę własnego mleka – ma ono właściwości łagodzące i przeciwbakteryjne. Karmienie piersią to proces na dłuższy czas, więc każda inwestycja w wygodę i dobrą technikę wróci do Ciebie w postaci spokojniejszych nocy i zdrowego rozwoju Twojego dziecka.
Zostaw komentarz